Denizcilik Terimleri A
Abaşo / Lower - Alt ve aşağı [Abaşo Gabya yelkeni]Abli / Vang - Seren ve bumba cundalarından aşağı iki tarafa inen halatlar
Aborda / Alongside - Bir teknenin diğerine veya bir iskeleye yanaşması
Abosa / Avast - Bosayı tut veya geçici olarak durdur, bosaya vurmak
Abramak / To Steer a Ship - Kontrol altına almak, komutası altında tutmak, üstsinden gelmek
Açığa Çıkmak / To be off - Rıhtıma aborda veya kıçtan kara olmuş bir geminin bulunduğu yerden kalkarak daha uzaktaki bir yere demirlemek için sahilden uzaklaşması. Açığa çıkmak, fırtına veya denizler sebebiyle rahat bir şekilde barınamamasından veya rıhtımdaki işlerinin bitmiş olmasından da ileri gelebilir.
Açık Deniz / Open Sea - Kıtalar arasındaki büyük denizlerdir. Diğer bir deyimle, denizin, herhangi bir devletin karasuları veya içsularına dahil olmayan tüm kısımlarını kapsar. Açık denizler bütün devletlerin faydalanmalarına açıktır. Hiçbir devlet açık denizleri yalnız kendisi yararlanmak üzere temellük edemez. Açık denizler karalardan farklı olarak mülkiyeti iktisap edilmek üzere işgal edilemez.
Açık Düşmek / To Fall Away - Herhangi ibr mevkiye nazaran bulunulması arzu edilen mesafeden bir sebep veya etki nedeniyle uzakta bulunmaktır.
Açık Liman1 / Open Harbour - Denizlerin ve buzların girmesine karşı kapalı olmayan liman.
Açık Liman2 / Open Port - Ticari mallar üzerindeki gümrük vergilerinin uygulanmadığı ve sağlık kontrollerinin yapılmadığı liman
Açıkta Eylenmek / To Put About - Bir teknenin sahilden veya iskeleden yada limandan açıkta beklemesi
Açılır Bakla / Detachable Link - Zincir kilitlerini birbirlerine eklemekte veya zincir üzerinde bulunan fırdöndünün iki ucundaki baklalara takılan ve gerektiği zaman kolay ve çabuk açılabilen bakla.
Admiralti Demiri / Stocked Anchor - Çiposu kollarına dik olan demirlerdir. Çipolar bu tip demirlerin bir kısmında sabit, bir kısmında ise hareket edebilir şekilde yapılırlar. Bu tip demirlerin tutması diğerlerine nazaran daha fazladır.
Ağız Kuşağı / Sheer Strake - Armuz kaplamanın en üst sırası [bindirme kaplamanın da]
Aganta / Avast - Zincir veya halatın kısa bir zaman süresi için elde tutulup bırakılmaması [Aganta iskota, aganta borina borinata]
Akıntı Haritası / Curret Chart - Akıntıları, daha çok met ve cezir akıntılarını gösteren haritalardır. Genellikle bir takım içinde 12 harita bulunur. Her harita ait olduğu saatteki akıntının yönünü ve süratini gösterir.
Akıntı Seyri / Current Sailing - Akıntının yönü ve sürati hesaba katılmak suretiyle yapılan bir seyir usulü.
Alabanda / Wing - Bordanın iç kısmı veya dümenin 35° ye kadar basılması. Yeke ucunun borda iç yüzeyini gösterecek kadar çevrilmesi. İskele/Sancak alabanda.
Alabanda Astarı / Side Sheeting - Yalı kütüklerinden sonra yukarıya doğru konulan tek sıra kaplama.
Alaborına Seyretmek / To Haul the Wind - Borinaları sonuna kadar lava edip yelkenleri rüzgarla doldurarak mümkün olduğu kadar rüzgara yakın seyretmek.
Alabura / Capsize; Overturn - Altüst olma, teknenin ters çevrilmesi
Alama Kürek / Stop Rowing - Hep birlikte kürek çekerken çekmeyi durdurmak için verilen komut
Alarga / Off; Push Off; Keep Away - Açıkta demektir. [Alargada bekle, alarga dur]". İtalyanca: largo Alargaya çıkmak, [açığa "çıkmak]
Alay Sancağı / Dressed Full - İşaret sancakları ile donatılmaya, alay sancaklarının çekilmesi denir.
Alberaber / Stroke Together; Give Waytogether - Hep birlikte kürek çekmek için verilen komuta
Alesta / Ready - Hazır olmak, hazır olarak apikoda beklemek. Alesta tramola [Tramola etmeye hazır ol]. Alesta ferro [Demir atılmaya hazır]
Alesta Ferro / Stand by for the Anchor - Demirin fundoya hazırlanması için verilen konuttur. Bu komutun verilmesi ile ırgat kontrol edilir ve zincirin serbestçe akmasını sağlayacak her türlü önlem alınır, bosa pimleri serbest hale getirilir ve demirin ağırlığı yalnız bosa üzerine biner. Demirin fundoya hazır olduğu köprü üstüne """Alesta Ferro Sancak / İskele"" demek suretiyle" bildirilir.
Alesta Tıramola / Ready About - Yelkenle seyreden gemi ve deniz araçlarında tıramola etmeye hazır olunması için verilen komut. Bu komuttan kısa bir süre sonra dümene basılır ve dönüş başlar. Bu arada hangi taraftan dönüş yapılacağını belirtmek için "Alesta orsa alabanda tıramola" veya "Alesta boci alabanda tıramola" şeklinde komut verilir.
Almanak / Almanac - Güneşin, ayın ve gezegenlerin doğuş ve batış vakitleri ile seyircileri ilgilendiren diğer astronomik bilgileri kapsayan ve her yıl yayınlanan kitaplar.
Altabaşo / Lower - Bir yelkenin alt yakası, alt ve aşağı anlamında da kullanılır.
Ambar Kapağı / Hatch Cover - Ambarların kullanılmadığı zamanlarda kapatılması için kullanılan kalın tahta kalaslar veya kalın saçtan yapılmış kapaklardır.
Ambar Payı / Housing - Gemilerdeki ana direklerin ana güverteden ıskaçaya kadar olan kısmı.
Amora / Left fall and set (the lower sails) - Trinket ve mayıstra yelkenlerinin açılmaları için verilen komut.
Amora Yakası / Tack; Jewel Leech - Dört köşe bir yelkenin alt ve ön tarafındaki" "yaka[Karula yakası]
Ana Güverte / Main Deck - Geminin veya teknenin üzerinde yürünen en üstteki güvertesi
Ana Omurga / Keel - Postaların bağlandığı, baştan kıça kadar uzanan ağaç / demir kısım
Ana Rüzgarlar / Main Winds - Ana yönlerden esen rüzgarlardır.
Ana Serenler / Lower Yard - Ana direk üzerinde bulunan serenlerdir. Bulundukları ana direklerin isimleri ile anılırlar.
Ana Yelkenler / Main Sail - Ana serenler üzerine açılan yelkenlerdir. Bu yelkenler açıldıkları ana serenlerin isimleri ile anılırlar. Trinket yelkeni, mayıstra yelkeni, foa yelkeni.
Ana İstiralya / Stay - Ana direklerin kapelelerinden pruva yönüne doğru uzatılan tel veya lif halatlardan yapılmış sabit armalardır.
Anafor / Counter - Current - Eddies - Bir akıntının, akış yönünün aksine doğru yön değiştirmesine denir. Anafor suları daha ziyade girinti ve çıkıntıları fazla olan sahillerde görülür.
Anele / Anchor Ring - Hareketli demir halka
Anele Bağı / Anchor "Fishermans" Bend - Aneleye yapılan bir çeşit bağ
Anele Harbisi / Shackle Bolt - Anelelerin açık olan taraflarını kapatmak için kullanılan demirden yapılmış pimlerdir. Anele harbileri kılavuzlu veya pimli de olabilir.
Anemometre / Anemometer - Rüzgarın deniz mili olarak saatteki hızını bildirir. Gemilerde ölçülen rüzgar hızı zahiri rüzgar hızıdır. Hesaplama yöntemi kullanılarak gerçek rüzgar hızı bulunmalıdır. Anemometrelerin denizcilikte kullanılan yaygın cinsi Dine's anemometresidir.
Antisiklon / Anticyclone - Barometre basıncının yüksek olduğu atmosfer sahalarıdır. Antisiklonda basınç, merkezden dışarıya doğru azalır.
Apazlama / Abreast "Wind" - Kemere istikametinden gelen rüzgar [Yelken seyri]
Apiko / Apeak - Demirin vira edilişinde deniz dibinden kurtulup dimdik durduğu vaziyet, veya dikkatli olarak beklemek.
Ara Liman / Intermediate Port - Ana limanlar arasında kalan ve zorunlu hallerde gidilen liman.
Ariya (Arya) / Down From Aloft - Yelkenin, sancağın veya çubukların aşağıya" "indirilmesi[Ariya sancak, ariya kürek]
Arma / Rigging - Sabit donanım [Direkçarmıhları, istralyalar]
Armador / Rigger - Armaları donatan, yerlerine koyan ve gemi dahilinde armalarla ilgili her türlü işleri gören yetişmiş personel.
Armuz / Seam, Joint - Güverte ve borda kaplama tahtalarının arasındaki" "çizgi[Armuztutmak, armuz kaplama]
Armuz / Spring - Açmak Ahşap teknelerin kalafat edilmeleri için armuzlarda bulunan eski kalafat malzemelerinin çıkarılması suretiyle armuzları açmak.
Armuz Kaplama / Carvel Planking - Borda veya güverte kaplama tahtalarının uzunlamasına ve kenar kenara birleştirilmesi suretiyle yapılan bir kaplama usulü.
Arya Sancak Zamanı / Break The Flag - Milli sancakların akşamları güneşin batışı ile indirilmesi, arya edilmesi zamanı. Arya sancak zamanı, deniz almanaklarından hergün için hesap edilmek suretiyle bulunur. Seyir halindeki gemiler arya sancak zamanı gelmiş olsa da Milli sancaklarını gemi demirleyinceye kadar arya etmezler. Gündüzleri Milli sancağın arya edilmesi usulüne uygun törenle yapılır. Arya sancak zamanından sonra demirleyen gemilerde demirin fundosu ile birlikte Milli sancak hiçbir tören yapılmadan arya edilir.
Askı Mapası - Bir demir kaldırmak için bedenine konmuş olan mapa
Astroğraf - Yıldız yükseklik eğrilerini harita irtisam (izdüşüm) ettiren bir alet. Astroğraf, enlem, vakit ve mikyasa göre ayar edilir. Zaman ayarı alet tarafından otomatik olarak tanzim edilir.
Astroit / Asteroid - Güneşin etrafında dönen küçük gezegenlerden her birisidir. Bunlara Planetoit'de denilir.
Astronomik Arz / Astronomical Angle - Yer çekimi yönü ile ekvator düzlemi arasındaki açı. Yer çekimi yönü yerin tam bir küre olmayışı nedeni ile daima yeryüzüne dik değildir. Dik olmayışından dolayı meydana gelen hataya mevki hatası denir. Bu hatanın miktarı nadiren 30 saniyeyi geçer
Aşoz / Rabbet - Kaplama tahtaları için omurga ve bodoslamalara açılan oyuklar.
Aşırtma / Dipping Lug - Praçera Yelken Kavançalı seren yelkeni
Avadanlık / Tool - Herhangi birşeyin yapılmasında kullanılan yardımcı alet ve malzeme.
Avara / Shove Off - Gemi, bot veya tekninin yanaşık olduğu yerden" "ayrılması[Avara etmek]
Avarya / Average - Deniz yolculuğundaki olağanüstü giderlerin, gemi veya yükte meydana gelecek bütün hasarları ifade eden terim.
Avarya Bonosu / Average Bond - Büyük avarya fiilinin doğmasına sebep olan olağanüstü olaylarda yük sahiplerinin kendilerine düşen hisseyi ödeme yükümlülüklerinde düzenlenen bono.
Avarya Dispeçileri / Average Adjustment - Deniz yolculuğunda ilgili taraflar arasındaki zarar ve masrafları taksim ve hangi masrafların küçük, hangi masrafların büyük avarya olduğunu tayin eden ihtisas sahibi, tecrübeli kişiler.
Avarya Tebliği / Average Statement - Avarya dispeçileri tarafından tanzim edilen ve büyük avaryaya iştiraki etraflıca gösteren tebliğ.
Ayak Kafesi / Grating - Lumbarağızları veya köprü üzerlerinde ayakların güverte ile temasını kesmek için ağaçtan yapılmış kafesler
Ayak Paleti / Swab - Ayakkabıların altlarını silmek için eski halatların (Arma bozuntusu) örülmesi suretiyle yapılmış paletler. Bunlara paspas da denir.
Ayak Torno / Snatch Block - Donatılan bir halat bedeninin herhangi bir yerinden geçebilecek şekilde yapılmış mandallı ve menteşeli makara.
Ayandon / St. Anthony Storm - Ocak ayının sonlarına doğru esen şiddetli ve soğuk fırtına.
Aybocu / Heave Aback - Zincirin ırgat çalıştırılarak aşağı alınması, indirilmesi
Aydos Vardiya / Dog Watch - Vardiya nöbetlerinin saat 16-18 ve 18-20'ye kadar olanları. Öksüz vardiya da denir.
Aykırlama / To be in a Athwart Position - Akıntı veya rüzgar etkisi ile demir üzerinde yatan bir geminin demir yönünün aksi yönünde salması.
Aykırı Seyir / Cross Sailing - Rotaları birbirlerine nazaran ters yönde veya bu yönlere yakın bir rota izleyerek yapılan seyir.
Ayna Kıçlı / Square Sterned - Kıç tarafları sivri olmayıp kemere istikametinde düz olan tekne.
Aynalık / Transom - Kıç bodoslama üzerine konan ve dümen iğneciğinin üzerine konduğu tahta levha [Ayna kıçlı tekneler]
Aynalık Tahtası / Backboard - Bir teknede kıç taraftaki havuzda otururken arkaya dayanmak için konulmuş olan tathta levha
Ayı Bacağı / Wing And Wirg - Yelkenlerin farklı kontralarda açılması [Pupa seyir]
